Ο ορθόδοξος γάμος βήμα βήμα, μέσα από τον φακό του φωτογράφου

Insights · Οδηγός για τον γάμο σας

Ο ορθόδοξος γάμος είναι από τα πιο όμορφα μυστήρια, και για όποιον τον ζει και για όποιον τον φωτογραφίζει. Για ζευγάρια από το εξωτερικό, όμως, και για ομογενείς που παντρεύονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, πολλά από όσα γίνονται μπροστά στην Ωραία Πύλη είναι άγνωστα.

Σε αυτόν τον οδηγό περνάμε το μυστήριο με τη σειρά: τι γίνεται σε κάθε στιγμή, τι σημαίνει και τι βλέπουμε εμείς πίσω από τον φακό.

Περιεχόμενα (11)

1. Η βασική διαφορά: χωρίς όρκους
2. Ο αρραβώνας: τα δαχτυλίδια και οι λαμπάδες
3. Το στεφάνωμα
4. Τα αναγνώσματα και ένα έθιμο που δεν είναι έθιμο της Εκκλησίας
5. Το κοινό ποτήριο
6. Ο χορός του Ησαΐα
7. Το τέλος του μυστηρίου
8. Φωτογράφιση μέσα στην εκκλησία: τι να ξέρετε
9. Πρακτικά για ζευγάρια από το εξωτερικό
10. Έθιμα γύρω από τον γάμο
11. Συχνές ερωτήσεις για τον ορθόδοξο γάμο

Η βασική διαφορά: χωρίς όρκους

Σε έναν ορθόδοξο γάμο το ζευγάρι δεν λέει όρκους. Δεν υπάρχει το «I do» που ξέρετε από τις ταινίες. Το μυστήριο εκφράζεται με κινήσεις και σύμβολα: τα δαχτυλίδια, τα στέφανα, το κοινό ποτήριο, τον χορό γύρω από το τραπέζι. Γι’ αυτό είναι και τόσο φωτογενές. Σχεδόν κάθε του στιγμή είναι μια εικόνα.

Η ακολουθία έχει δύο μέρη: τον αρραβώνα και το στεφάνωμα. Συνήθως κρατά περίπου 45 λεπτά, ανάλογα με την εκκλησία και τον ιερέα.

Ο αρραβώνας: τα δαχτυλίδια και οι λαμπάδες

Ο ιερέας ευλογεί τις βέρες και τις φορά στο δεξί χέρι του ζευγαριού. Μετά ο κουμπάρος ή η κουμπάρα τις αλλάζει τρεις φορές ανάμεσα στο ζευγάρι. Σε όλη τη διάρκεια του μυστηρίου καίνε δίπλα στο ζευγάρι οι λαμπάδες.

Πίσω από τον φακό: η αλλαγή των δαχτυλιδιών γίνεται γρήγορα και πολύ κοντά. Καλό είναι ο κουμπάρος να στέκεται έτσι ώστε να μην κρύβει τα χέρια του ζευγαριού. Το συζητάμε μαζί σας από πριν.

Το στεφάνωμα

Ο ιερέας ενώνει τα δεξιά χέρια του ζευγαριού, που μένουν ενωμένα ως το τέλος. Ακολουθούν τα στέφανα: δύο στέφανα ενωμένα με μια κορδέλα, σύμβολο της ένωσης. Ο ιερέας στεφανώνει το ζευγάρι και ο κουμπάρος αλλάζει τα στέφανα τρεις φορές πάνω από τα κεφάλια τους.

Πίσω από τον φακό: είναι η πιο εμβληματική στιγμή του γάμου και κρατά λίγα δευτερόλεπτα. Γι’ αυτό η θέση μας στον ναό έχει συμφωνηθεί από πριν, ώστε να βλέπουμε και τα στέφανα και τα πρόσωπα.

Τα αναγνώσματα και ένα έθιμο που δεν είναι έθιμο της Εκκλησίας

Διαβάζονται ο Απόστολος, από την προς Εφεσίους επιστολή, και το Ευαγγέλιο του γάμου στην Κανά. Στο τέλος του Αποστόλου ακούγεται η φράση «η δε γυνή ίνα φοβήται τον άνδρα», και πολλές νύφες πατούν τότε το πόδι του γαμπρού. Είναι λαϊκό έθιμο. Η Εκκλησία δεν το ενθαρρύνει, αφού το «φοβήται» εδώ σημαίνει «σέβεται». Αν θέλετε να το κάνετε, ρωτήστε πρώτα τον ιερέα.

Το κοινό ποτήριο

Ο ιερέας δίνει στο ζευγάρι να πιει κρασί από το ίδιο ποτήριο, πρώτα στον γαμπρό και μετά στη νύφη. Συμβολίζει ότι από εδώ και πέρα θα μοιράζονται τις χαρές και τις λύπες τους. Δεν είναι Θεία Κοινωνία.

Ο χορός του Ησαΐα

Ο ιερέας, κρατώντας το Ευαγγέλιο, οδηγεί το ζευγάρι τρεις φορές γύρω από το τραπέζι, με τον κουμπάρο να ακολουθεί. Είναι το πρώτο κοινό βήμα του ζευγαριού ως παντρεμένοι.

Πίσω από τον φακό: εδώ το ζευγάρι, ο ιερέας και ο κουμπάρος κινούνται μαζί, και τα πρόσωπα αλλάζουν σε κάθε γύρο. Είναι από τις πιο ζωντανές φωτογραφίες του μυστηρίου.

Το τέλος του μυστηρίου

Ο ιερέας αφαιρεί τα στέφανα με μια τελευταία ευχή. Το ζευγάρι γυρίζει προς τους καλεσμένους και δέχεται τις ευχές τους, συνήθως μαζί με τις μπομπονιέρες με τα κουφέτα. Στην έξοδο ακολουθούν ρύζι και πέταλα λουλουδιών. Σε πολλές εκκλησίες το ρύζι επιτρέπεται μόνο έξω από τον ναό, οπότε ρωτήστε από πριν.

Αν θέλετε να ετοιμάσετε μια ευχή για τη στιγμή αυτή, δείτε τις ευχές για γάμο.

Φωτογράφιση μέσα στην εκκλησία: τι να ξέρετε

• Ο ιερέας έχει τον τελευταίο λόγο. Οι κανόνες διαφέρουν από ναό σε ναό. Μιλάμε μαζί του από πριν για το πού μπορούμε να σταθούμε.
• Το Ιερό Βήμα δεν είναι για φωτογράφους. Φωτογραφίζουμε από τον κυρίως ναό.
• Διακριτικά. Κινούμαστε ήσυχα και χωρίς να διακόπτουμε την ακολουθία.
• Οικογενειακές φωτογραφίες μετά. Γίνονται αφού τελειώσουν οι ευχές, σε σημείο που θα μας υποδείξει ο ιερέας.

Πρακτικά για ζευγάρια από το εξωτερικό

• Ο ένας από τους δύο πρέπει να είναι ορθόδοξος. Ο άλλος πρέπει να είναι βαπτισμένος χριστιανός, στο όνομα της Αγίας Τριάδας.
• Ο κουμπάρος ή η κουμπάρα πρέπει να είναι ορθόδοξος χριστιανός.
• Κάποιες περίοδοι δεν επιτρέπονται. Συνήθως η Σαρακοστή και η Μεγάλη Εβδομάδα, οι μέρες πριν από τα Χριστούγεννα, 5 και 6 Ιανουαρίου, 1 έως 15 Αυγούστου, 29 Αυγούστου, 14 Σεπτεμβρίου και η Πεντηκοστή. Η πρακτική διαφέρει ανά Μητρόπολη.
• Έγγραφα. Η άδεια γάμου εκδίδεται από την Ιερά Μητρόπολη. Για τον ξένο σύντροφο χρειάζονται μεταφρασμένα έγγραφα με Apostille. Ξεκινήστε νωρίς και ρωτήστε τον ιερέα της εκκλησίας σας.

Αν ψάχνετε ακόμη εκκλησία, δείτε τον οδηγό μας για εκκλησίες για γάμο στην Πάτρα. Αν σκέφτεστε κάπου αλλού στην Ελλάδα, δείτε τον οδηγό για γάμο στην Πελοπόννησο.

Έθιμα γύρω από τον γάμο

• Το κρεβάτι. Πριν από τον γάμο, ανύπαντρες φίλες στρώνουν το κρεβάτι του ζευγαριού και ρίχνουν πάνω του χρήματα και ρύζι. Συχνά βάζουν και ένα μωρό πάνω του, για καλή τύχη.
• Το ξύρισμα του γαμπρού. Στο σπίτι του γαμπρού, ο κουμπάρος τον ξυρίζει πριν από την εκκλησία.
• Τα κουφέτα. Ζαχαρωμένα αμύγδαλα, σε μονό αριθμό, που μοιράζονται στους καλεσμένους.